Nhà tôi ở cách thị trấn gần 10 cây số. Con đường liên ấp nằm cập mé sông nối dài đến thị trấn quanh năm lầy lội, đó còn chưa kể có khúc bị sạt lở và những chiếc cầu ván mục gần hết đinh nằm chơ vơ mặc cho nắng, cho gió đêm ngày giễu cợt giữa thời gian… Vậy mà hầu như ngày nào mẹ tôi, một người phụ nữ đã dành gần như cả tuổi thanh xuân của mình để đi trên con đường ấy để đến chợ bán từng lọn rau, con cá, con cua và… nhặt từng hạt thóc để lo cho 5 đứa con được an tâm đến trường, được ngon giấc trong những đêm mưa lạnh lẽo...
Trên đoạn đường gian khó ấy, có một kho lương thực khá lớn. Hàng ngày, ghe của các thương lái mua lúa đổ về đây giao hàng nườm nượp, đậu kín cả một khúc sông. Từ dưới bến lên có một hệ thống máy kéo, lúa được chất lên đấy để đưa vào trong. Công nhân ra vào nhộn nhịp, họ làm việc tất bật từ sáng đến khoảng 10 giờ đêm. Trong quá trình bốc hàng, cân hàng, lúa đổ khắp nơi, từ bên trong cho đến hành lang, bậc thềm, đường đi, cầu tàu,… đâu đâu cũng thấy lúa. Chẳng ai thèm nhặt, không ai thèm hốt, bởi những số lẻ ấy có thấm vào đâu so với một kho lúa hàng ngàn tấn, để rồi khi mưa xuống chúng lên xanh như những ruộng mạ vừa mới sạ như thầm trách con người không biết nâng niu hạt ngọc của trời… Và giữa cơn đói của gia đình, mẹ tôi lặng lẽ chuẩn bị một cây chổi cộng dừa, một cái thúng nhỏ, một cái bao để mỗi đêm 2 giờ khuya là mẹ dậy để đi quét lúa… Ngày đầu tiên đến kho, vì sợ ông bảo vệ và làm kinh động đến những nhà xung quanh nên mẹ quét rất khẽ. Tiếng chổi êm êm, đều đều, thỉnh thoảng lại nghe một vài tiếng sột soạt. Sau một hồi cố gắng, mẹ đã có gần một giạ và vội vã chất lên xe… dắt về.